Biến đổi khí hậu: Trái Đất có thể đã vượt qua một loạt các điểm tới hạn

Khí hậu Trái Đất đang vượt ngưỡng nguy cấp, bé Greta đã đúng

Các điểm tới hạn về khí hậu với tác động phức tạp và tương tác qua lại lẫn nhau gây ra những tổn thất dây chuyền là “mối đe dọa lớn tới sự sống còn của nền văn minh nhân loại”.

Các nhà khoa học cảnh báo Trái Đất có thể đã vượt qua một loạt các điểm tới hạn (hay còn gọi là điểm bùng phát) về biến đổi khí hậu quan trọng. Đây là một “mối đe dọa lớn tới sự sống còn của nền văn minh nhân loại” và hành tinh của chúng ta “đang ở trong tình trạng khẩn cấp”.

Khí hậu chạm tới điểm bùng phát khi các tác động nhất định của việc Trái Đất nóng lên xảy ra mà không thể ngăn chặn được, ví dụ như hiện tượng băng tan ở các cực hay những cánh rừng nhanh chóng bị xóa sổ. Trước đây, nhiệt độ tăng tới mức 5 độ C được cho là mốc đánh dấu điểm bùng phát, nhưng những bằng chứng mới đây nhất cho thấy điểm này có thể đã xảy ra ở giữa mức 1 độ C và 2 độ C.

Khi hau Trai Dat dang vuot nguong nguy cap, be Greta da dung hinh anh 1
Một phần của dải băng phía tây Nam Cực đang dần biến mất không thể phục hồi được. Ảnh: AFP/Getty Images.

Bé Greta Thunberg đã đúng

Hành tinh của chúng ta đã nóng lên tới mức 1 độ C và nhiệt độ chắc chắn sẽ còn tăng cao nữa, do khí thải trong và mức khí nhà kính vẫn đang tiếp tục tăng. Các nhà khoa học cảnh báo khi một điểm bùng phát nổ ra, chẳng hạn như việc băng tan giải phóng khí mêtan, có thể dẫn tới một loạt những điểm khác, dẫn đến hiệu ứng dây chuyền.

Các nhà nghiên cứu, trong một bài viết trên tạp chí Nature, thừa nhận rằng sự phức tạp trong khoa học về các điểm tới hạn tiềm ẩn nguy cơ bất ổn. Tổn hại tiềm tàng từ các điểm tới hạn là rất lớn trong khi thời gian để đối phó lại quá ngắn, bởi vậy họ kêu gọi sự chung tay từ cộng đồng quốc tế trong những nỗ lực đối phó với nguy cơ này. Việc làm giảm tốc độ tích lũy những thiệt hại gây ra khi khí hậu chạm tới điểm bùng phát hiện vẫn có thể nằm trong tầm kiểm soát của con người.

Giáo sư Tim Lenton tại Đại học Exeter, tác giả chính của bài báo trên, cho biết: “Có thể chúng ta đã vượt qua ngưỡng giới hạn của một loạt các điểm bùng phát có liên quan lẫn nhau. Nói một cách đơn giản hơn, là giới trẻ biểu tình vì môi trường đã đúng: Chúng ta đang chứng kiến những thay đổi có lẽ không thể đảo ngược đang diễn ra, hoặc sắp diễn ra, với khí hậu Trái Đất”.

“Đây không phải một nỗ lực để báo động, mà là để nhìn nhận toàn bộ vấn đề biến đổi khí hậu trên khía cạnh quản lý rủi ro”.

Đi đầu cho phong trào lên tiếng để cứu Trái Đất là nhà hoạt động khí hậu 16 tuổi người Thụy Điển Greta Thunberg. Thunberg nổi tiếng từ tháng 8/2018 ở tuổi 15 với việc biểu tình bên ngoài trụ sở quốc hội Thụy Điển để kêu gọi giới lãnh đạo hành động mạnh mẽ hơn trước sự nóng lên toàn cầu. Sau bài phát biểu của cô bé tại Hội nghị Biến đổi Khí hậu LHQ năm 2018, học sinh sinh viên đã tiến hành các cuộc biểu tình hàng tuần ở vài nơi trên thế giới.

Hồi tháng 9, cô bé này tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận với bài phát biểu tại Hội nghị Hành động vì Khí hậu LHQ tại New York. Dư luận hiện vẫn chia làm hai phe: một bên ủng hộ thiếu nữ, một bên phản đối và tập trung vào khuôn mặt và giọng nói giận dữ của cô bé khi phát biểu.

9 điểm bùng phát có thể đã được kích hoạt

Bài báo mới được công bố trong bối cảnh Liên Hợp Quốc đã cảnh báo những nỗ lực hiện tại chưa thể ngăn chặn sự nóng lên toàn cầu, với nhiệt độ Trái đất đang dần đến gần mức 3-4 độ C. Những bình luận cũng đã liệt kê 9 điểm bùng phát có thể đã được kích hoạt.

Khi hau Trai Dat dang vuot nguong nguy cap, be Greta da dung hinh anh 2
Lũ lụt thường xuyên xảy ra ở các bãi bồi phía bắc Manila ở Philippines, nơi thành phố mở rộng thêm do dân số tăng nhanh. Mực nước biển dâng cao đe dọa nhiều khu vực trũng thấp như vậy trên khắp thế giới. Ảnh: Nat Geo Image Collection.

“Chúng tôi đã có bằng chứng đáng kinh ngạc về việc một phần của dải băng phía tây Nam Cực đang dần biến mất không thể phục hồi được”, Lenton nói. “Tất cả các tín hiệu đều dự báo một kết quả như vậy. Điều tương tự dường như đang xảy ra tại lưu vực sông Wilkes ở phía đông Nam Cực. Sự tan chảy của những tảng băng này cuối cùng sẽ làm tăng cao mực nước biển”.

Tảng băng khổng lồ ở Greenland đang tan chảy với tốc độ “chóng mặt”, các nhà khoa học cho biết, trong khi băng biển Bắc Cực thì đang thu hẹp lại rất nhanh. “Băng vĩnh cửu trên khắp Bắc Cực đang bắt đầu tan chảy, giải phóng khí carbon dioxide và mêtan”.

Dòng hải lưu Gulf Stream ở Đại Tây Dương, lâu nay đóng vai trò quan trọng trong việc làm ấm khí hậu châu Âu, cũng đã chảy chậm lại 15% kể từ giữa thế kỷ 20. “Mức này nằm trong phạm vi biến thiên tự nhiên, nhưng cũng khó có thể loại trừ khả năng nó là một phần của quá trình suy thoái khí hậu”, Lenton phát biểu.

Một báo cáo khoa học cho biết 17% rừng nhiệt đới Amazon đã bị mất từ năm 1970. Điểm bùng phát, tại đó việc mất rừng dẫn tới khô hạn, có thể nằm trong khoảng 20% – 40%. Trong các khu rừng ôn đới, đặc biệt là ở Bắc Mỹ, khí hậu nóng lên đã gây ra nhiều vụ cháy rừng và dịch bệnh bùng phát, có khả năng biến một số khu vực từ “bồn khử carbon” trở thành “nguồn sinh carbon”. Ở vùng nhiệt đới, dự đoán san hộ sẽ bị xóa sổ khi nhiệt độ chạm tới mức tăng 2 độ C.

Khi hau Trai Dat dang vuot nguong nguy cap, be Greta da dung hinh anh 3
17% rừng nhiệt đới Amazon đã bị mất từ năm 1970. Ảnh: AP.

Một loạt các điểm bùng phát có thể xảy ra đồng loạt, ví dụ như biển băng Bắc Cực tan chảy góp phần khuếch đại nhiệt độ Trái Đất do sự tiếp xúc bề mặt đại dương tối hấp thụ nhiều nhiệt lượng từ ánh sáng Mặt Trời. Điều này tiếp tục đẩy nhanh tốc độ băng tan tại Greenland và các khu vực có băng vĩnh cửu. “Nhiều rủi ro có thể tương tác lẫn nhau, với một thay đổi này kéo theo một thay đổi khác, và rồi nhiệt độ Trái Đất chỉ tăng thêm 1-2 độ C cũng đã đủ để dẫn đến một loạt hiệu ứng dây chuyền”, ông Phil Williamson từ Đại học East Anglia phát biểu.

Cần kích hoạt những “điểm bùng phát” tích cực

Giáo sư Martin Siegert tại Đại học Hoàng gia London cho rằng những nỗ lực mới để đối phó với vấn đề này đều rất quý giá. Ông chỉ ra rằng việc xả thải CO2 vào khí quyển diễn ra với tốc độ nhanh chóng dường như chưa từng xảy ra trên Trái Đất trước đây. “Điều này phần nào có nghĩa là các điểm bùng phát có thể xảy ra bất chợt vì tốc độ tăng nồng độ CO2 trong không khí như thế này trước nay không phân biệt theo khu vực địa lý”.

Bài báo cho biết kết quả sơ bộ từ các mô hình khí hậu mới nhất cho thấy sự nóng lên toàn cầu sẽ nghiêm trọng hơn chúng ta đã dự báo, làm tăng nguy cơ phá vỡ điểm tới hạn. Giáo sư Piers Forster tại Đại học Leeds không đồng ý với quan điểm đó nhưng “hoàn toàn tán thành lời kêu gọi hành động của họ. Mặc dù có thể xác suất thấp, nhưng những nguy cơ họ xác định là có thật”.

Lenton cho biết việc chung tay hành động vẫn sẽ có những lợi ích lớn bằng cách làm chậm lại các tác động của biến đổi khí hậu để có nhiều thời gian hơn cho con người thích nghi. Ông nói về bài báo của mình “không phải là một lời khuyên tuyệt vọng”. “Nếu muốn tránh những điểm bùng phát khí hậu tồi tệ này, chúng ta cần kích hoạt những ‘điểm bùng phát’ tích cực về kinh tế và xã hội, như việc sử dụng năng lượng tái tạo, để hướng tới một tương lai hạnh phúc, hưng thịnh, bền vững hơn cho các thế hệ sau”.

Theo Zing.vn

THÔNG TIN ĐỀ XUẤT

Bảng tổng sắp SEA Games 30: Đoàn Việt Nam vượt mốc 100 huy chương

Đoàn Thể thao Việt Nam đã giành được tổng cộng 107 tấm huy chương, gồm 31 huy chương Vàng, 35 huy chương Bạc và 41 huy chương Đồng. Huy Hoàng đóng góp 2 HCV cho đoàn Thể thao Việt Nam.…

Băng giá xuất hiện tại miền núi Nghệ An

Sáng ngày 8/12, tại khu vực Trạm kiểm soát Biên phòng Buộc Mú (thuộc Đồn Biên phòng Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) đã xuất hiện băng giá. Các chiến sỹ biên phòng làm việc tại đây cho biết, những…

Từng bị chê bai là “con mập”, cô gái Hà Nội giảm gần 20kg chỉ sau một năm

Chỉ sau một năm quyết tâm giảm cân, cô gái Linh Nguyễn từng bị nhiều người "lời ra tiếng vào", chê bai, gọi là "con mập", có người ác miệng còn đồn rằng cô không có con được vì quá béo, đã "lột xác"…

Khám phá động Am Tiên, “Tuyệt tình cốc” tại Ninh Bình

Đến với Ninh Bình, ngoài những địa danh nổi tiếng đã quá quen thuộc như Tam Cốc - Bích Động, chùa Bái Đính, Hang Múa, Tràng An..., bạn nhớ đừng bỏ qua danh thắng Động Am Tiên, một địa điểm du lịch mới…

Báo Thái tiếc nuối sau khi tuyển U22 Việt Nam thắng Singapore

U22 Việt Nam đánh bại Singapore 1-0, trong khi Indonesia thắng đậm Brunei đến 8-0, những kết quả này gây bất lợi cho Thái Lan ở lượt trận cuối, khiến cho báo chí đất Chùa Vàng phải kêu trời cho số…

Khoảnh khắc đăng quang của Hoa hậu Hoàn vũ Nguyễn Trần Khánh Vân

Vượt qua 44 cô gái, Nguyễn Trần Khánh Vân xuất sắc trở thành tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam. Cô sẽ đại diện quốc gia dự thi Miss Universe 2020. Đêm chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam…

Sai lầm của Bùi Tiến Dũng, may thay lại là cơ hội để thầy Park “mở cánh cửa” đến chức vô địch

Chẳng gì có thể bào chữa cho tình huống chơi bóng ngớ ngẩn của Bùi Tiến Dũng, để rồi đặt đồng đội vào thế khó. Nhưng "trong cái khó", thầy Park biết cách làm "ló cái khôn". 3-4-3…

HLV Singapore: ‘Tuyển U22 Việt Nam sẽ vào chung kết SEA Games 30’

Ông Fandi Ahmad chia sẻ với báo chí sau thất bại 0-1 ở những phút cuối trận trước U22 Việt Nam tại bảng B SEA Games 30. Tại lượt trận thứ 4 bảng B SEA Games 2019, đội tuyển U22 Singapore nhận…

Nhà đầu tư Hong Kong trúng thầu nhà máy xử lý rác 70 triệu USD ở Huế

Giải thích lý do nhà đầu tư Hong Kong trúng thầu dự án nhà máy xử lý rác Phú Sơn trị giá 70 triệu USD, UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, Nghị định 38/2015/NĐ-CP ngày 24/4/2015 của Chính phủ về quản…

Lộ diện tàu ngầm mini tự hành độc đáo của Việt Nam

Triển lãm "Ứng dụng khoa học, công nghệ trong doanh nghiệp" tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia đã xuất hiện một mẫu tàu ngầm mini do Việt Nam tự chế tạo. Hiện nay Hải quân Việt Nam đã có trong…

Ghé thăm ngôi làng cổ có tuổi đời 500 tuổi tại Hà Nội

Những ngôi làng cổ kính, cổng làng rêu phong, mái ngói đỏ nhuốm màu thời gian… là nơi lưu giữ lại những kỉ niệm xa xưa, là chốn thanh bình mà bất cứ ai cũng đều muốn trở về. Đà Nẵng có làng cổ Túy…

Vào ăn quán cơm bị tố ‘thất đức’, giá ‘cắt cổ’ bệnh nhân gây phẫn nộ ở Hà Nội

Quán cơm Hiếu nằm đối diện cổng sau của Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội bị chia sẻ trên mạng xã hội như một "máy chém" bệnh nhân. Thực hư thời điểm này ra sao? Quán cơm Hiếu ngon bị tố chặt chém…

Vụ 2 anh em ruột ở Hà Nội tử vong do nhiễm khuẩn Whitmore: Phát hiện vi khuẩn trong mẫu đất

Một mẫu đất trong khuôn viên gia đình hai anh em ruột ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội tử vong vì Whitmore được phát hiện có khuẩn gây bệnh này. Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương vừa có thông báo kết…

Từ sai lầm của thủ môn Bùi Tiến Dũng đến chệch hướng của giáo dục

Thất bại đó là gì? Là không chấp nhận được thất bại! Từ tối qua, chỉ cần gõ vào công cụ tìm kiếm Google từ “sai lầm”, lập tức đưa ra gợi ý các chủ đề liên quan, trong đó “sai lầm của Bùi Tiến Dũng”…

Nhượng Vinmart cho Masan, đại diện Vingroup nói gì?

CEO Vingroup cho biết việc sáp nhập 2 công ty con chuyên bán lẻ và nông nghiệp về Masan vì Vingroup thay đổi chiến lược phát triển, tập trung dồn lực vào công nghệ, công nghiệp. Tập đoàn Vingroup…

Hà Nội đặt tên 31 tuyến đường, phố mới

Tại kỳ họp thứ 11, HĐND thành phố Hà Nội khóa 15 đã thông qua Nghị quyết về việc đặt tên 31 tuyến đường, phố mới và điều chỉnh độ dài năm tuyến phố. Quang cảnh kỳ họp thứ mười một HĐND thành…

U22 Campuchia – đối thủ của U22 Việt Nam mạnh cỡ nào

Đằng sau thành công của U22 Campuchia tại SEA Games 30 là nỗ lực chuyển mình của cả nền bóng đá song Việt Nam là đối thủ quá khó để tập thể của HLV Honda tin vào điều kỳ diệu. Tại Vòng loại World…

Đường đua F1 đang thành hình ở Hà Nội

Còn chưa đầy nửa năm nữa, chặng đua tại Hà Nội của giải đua xe nổi tiếng thế giới F1 sẽ diễn ra. Dự án được khởi công từ tháng 3 năm 2019 nhưng hiện giờ đã cơ bản thành hình đường đua. Đồ…

Trước khi sáp nhập về Masan, chuỗi Vinmart và Vinmart+ lớn cỡ nào?

Vinmart và Vinmart+ đang là chuỗi siêu thị, cửa hàng bán lẻ lớn nhất Việt Nam với hơn 2.600 điểm bán, trong khi VinEco là nhà sản xuất nông nghiệp với 3.300 ha cây trồng. Tập đoàn Vingroup và Tập…

Quân đội Việt Nam có thể điều trực thăng làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình

Việt Nam đang nghiên cứu đưa trực thăng tới phái bộ gìn giữ hòa bình ở Mali, người đứng đầu Cục Gìn giữ Hòa bình cho biết hôm nay. "Chúng tôi đang nghiên cứu khả năng phối hợp với một số quốc gia…

XEM THÊM

Ông Trump bất ngờ hoãn “tuyên chiến” với băng đảng ma túy Mexico

NATO tự tin “nghiền nát” Kaliningrad, Nga sẵn sàng đáp trả bằng “tận thế hạt nhân”?