Lý lẽ và luật lệ đặt tên đường

Không để người xứng đáng không được tôn vinh, xem xét bổ sung việc đặt tên đường bằng số, rà soát lịch sử để bổ sung người có công đặt tên đường là những ý kiến xung quanh việc đặt tên đường phố hiện nay.

Một số tên đường không rõ ràng về ý nghĩa ở TP.HCM /// Ảnh: Ngọc Dương
Một số tên đường không rõ ràng về ý nghĩa ở TP.HCM – Ảnh: Ngọc Dương

Tranh cãi phải có lý

PGS-TS Phạm Văn Tình, Tổng thư ký Hội Ngôn ngữ học VN, không đưa ra ý kiến về việc nên hay không nên đặt tên đường Alexandre de Rhodes tại Đà Nẵng. Theo ông, đó là việc thuộc về thẩm quyền chính quyền TP này. Ông chỉ muốn góp tiếng nói để đánh giá đúng công lao của vị linh mục Alexandre de Rhodes mà thôi. Theo đó, chữ Quốc ngữ đã ra đời gần 4 thế kỷ nếu lấy mốc là cuốn Từ điển Việt – Bồ – La của A.de Rhodes xuất bản năm 1651 tại Roma, Ý. Chữ Quốc ngữ đã giữ một vai trò quan trọng trong lịch sử văn hóa VN. Tuy nhiên, đó là sản phẩm sáng tạo của nhiều giáo sĩ châu Âu như: Gaspa de Amaral, Antonio Barbosa, Marcel Ferreyra (Bồ Đào Nha); Alexandre de Rhodes, Pigneau de Béhaine (Pháp); Francesco Busomi, Crisforo Borri (Ý) nhằm thực hiện truyền giáo một cách tốt nhất. “Bản thân ông Alexandre de Rhodes là người có công rõ ràng hơn cả bằng cách làm ra cuốn từ điển. Bây giờ làm rõ công của ông ấy về chữ Quốc ngữ là không thể phủ nhận”, ông Tình cho biết.

Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học khác lại đưa ra ý kiến “sát ván” hơn về việc nên hay không đặt tên đường Alexandre de Rhodes. Chẳng hạn, theo dịch giả Phạm Long, việc cho rằng Alexandre de Rhodes dẫn quân viễn chinh Pháp tới xâm lược nước ta là sai. Sai sót này xuất phát từ việc dịch thuật sai từ “soldats” thành binh lính, trong khi đó, từ này trong ngữ cảnh được đưa ra cần hiểu là các nhà truyền giáo.

Nhà văn chuyên viết về Hà Nội, ông Nguyễn Ngọc Tiến, cho rằng theo Nghị định 91 về việc đặt tên đường, một tên sẽ không được đặt khi còn gây tranh cãi. Nhưng phải xác định rõ tranh cãi là tranh cãi thế nào. “Phải xem ý kiến phản đối đó của ai, người đó có hiểu biết hay không, họ có chứng cứ đáng tin cậy hay không. Nghĩa là chúng ta không phản đối tranh luận để đi đến chân lý nhưng tranh luận phải có học thuật, lý lẽ. Chúng ta cũng nên có quy định khi có tranh luận thì nên lập hội đồng thẩm định thế nào. Nếu không, sẽ thiệt thòi cho người đặt tên phố”, ông Tiến nói.

PGS-TS Tình cho rằng: “Việc Đà Nẵng tạm dừng việc đặt tên đường là đúng. Khi có tranh cãi, chưa đồng thuận thì nên tạm dừng, sau đó làm rõ cho thỏa đáng. Phải điều tra thu thập thông tin… Chỉ có điều tạm dừng bao nhiêu lâu hay tạm dừng rồi dừng luôn”.

Cần có cái nhìn lịch sử cởi mở hơn

Ông Tiến cũng nói đến việc đặt tên đường tại các địa phương. Hiện nay, theo quy định của Nghị định 91, các địa phương Hà Nội và TP.HCM khi đặt tên cần có thêm sự thẩm định của Bộ VH-TT-DL. Các TP khác sẽ tự làm việc thẩm định này. Tiêu chí hiện nay là người có công với địa phương, đất nước. “Anh hùng dân tộc, danh nhân, những người có công với đô thị ấy. Nên có những địa phương số danh nhân ít, vì thế cũng không đủ quỹ tên mà đặt. Nhưng lại cũng có TP như Hà Nội có khả năng chọn được rất nhiều tên, không lo vỡ quỹ tên đường”, ông Tiến nói.

Mặc dù vậy, theo ông Tiến, để có quỹ tên đường dồi dào cho Hà Nội hoặc TP.HCM cũng cần có cái nhìn lịch sử cởi mở hơn. “Chúng ta còn vướng quan điểm một thời dai dẳng. Chẳng hạn, các nhà tư sản yêu nước, họ đóng góp cho VN năm 1945 nhiều tiền vàng thì có tôn vinh họ không. Họ là tư sản dân tộc nhưng đã có lúc bị coi là giai cấp bóc lột. Hay còn nhiều nhà tư sản dân tộc làm từ thiện trong suốt thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, họ tác động tốt đến xã hội mà không đặt tên. Rồi hàng loạt người Hà Nội tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục phải đi tù ở Côn Đảo. Có đặt tên ai đâu…”, ông Tiến nói và cũng cho rằng, trong trường hợp thiếu tên đường là tên riêng, hoàn toàn có thể dùng số. “Với các địa phương thiếu tên danh nhân, có thể dùng số cũng thuận tiện. Vì thế, có thể nhắm đến chuyện đánh số hoàn toàn hợp lý thôi. Nếu không có gì mà đặt thì đặt bằng số. Mà số cũng dễ nhớ”.

Rà soát lại lịch sử, quy định

Theo GS Nguyễn Quang Ngọc, Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử VN: “Tôn vinh là tôn vinh người có công, có đóng góp bất kỳ họ thuộc thời đại nào. Như thế mới đúng tinh thần biết ơn của dân tộc. Chẳng hạn, có nhiều người phương Tây có công với phát triển của VN. Nhà dân tộc học Condominas là một ví dụ. Ông là người đã có nhiều công trình nghiên cứu dân tộc học có giá trị ở VN”. Hoặc trong trường hợp của chữ Quốc ngữ, hoàn toàn có thể cân nhắc vinh danh những người khác đã cùng ông Alexandre de Rhodes phát triển chữ Quốc ngữ.

Ông Trương Minh Tiến, nguyên Phó giám đốc Sở VH-TT Hà Nội, cho rằng đã đến lúc cần thay đổi Nghị định 91 của Chính phủ về việc đặt tên đường phố. “Nó cũ rồi. Một là nghị định bây giờ cũng phải mở rộng ra. Tên đường là phải có tên số. Số trong nghị định không cho. Các khu đô thị chẳng hạn. Mỹ Đình 1, 2, 3, 4, 5 có phải tiện không. Còn phải chuyển sang khu đô thị mới có quy hoạch, đặt tên số. Mà sau này 4.0 làm số hóa dễ. Thậm chí, mình nhìn Google Maps tìm đường trên bản đồ nó nhanh. Nhu cầu đặt tên đường phố ở toàn quốc rất lớn vì đô thị hóa nhanh. Nếu không đi theo kịp thì người dân sẽ tự treo biển, sẽ thành không khoa học”, ông Trương Minh Tiến nói.

Ông Trương Minh Tiến cũng cho rằng nên bổ sung việc đặt tên trong khu đô thị. Hiện nay, có những khu đô thị tự đặt tên đường nội khu. “Điều đó không nên, đó là đường đi lại công cộng thì phải nhà nước đặt tên. Ví dụ, đô thị bên Long Biên (Hà Nội) tự đặt là không đúng. Liên quan đến hành chính thì phải để nhà nước đặt, tuy người dân có quyền đề xuất tên”, ông nói.

Theo Thanh niên

Thông tin đáng chú ý

Bộ Chính trị bổ sung chức năng cho Ban Nội chính Trung ương

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng vừa ký quyết định số 216-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy Ban Nội…

Điểm lại những lần các tổng thống nước Mỹ bị luận tội trong lịch sử

Ông Donald Trump vừa chính thức trở thành tổng thống thứ 3 trong lịch sử nước Mỹ bị luận tội sau phiên bỏ phiếu tại Hạ viện. Trước ông Trump mới…

Ngọc Trinh bất ngờ lên tiếng giữa ồn ào bảo trợ thi Hoa hậu ‘chui’

Trên trang cá nhân của mình mới đây, 'con cưng' của Vũ Khắc Tiệp đã lên tiếng sau ồn ào cuộc thi Hoa hậu mình bảo trợ bị lập biên bản. Theo…

Top 7 “hot teacher” một thời làm khuynh đảo mạng xã hội

Năm 2019 đánh dấu sự khép lại của thập niên 2010, một thập kỷ cùng nhiều biến động, nhưng dàn “hot teacher” làm mưa làm gió ngày nào "chưa có dấu hiệu…

Báo động chiến đấu nhầm, quân Mỹ đồn trú gần Triều Tiên hú hồn

Nỗi lo về "quà Giáng sinh" muộn của Triều Tiên đã khiến sự nhầm lẫn tại căn cứ Mỹ trở nên tồi tệ. Ngày 27/12, tờ Washington Post (Mỹ) dẫn lời Đại…

Nhan sắc tuổi 19 của MC VTV đóng Hồng ‘Mắt biếc’

Hồng là nhân vật mới trong phim điện ảnh "Mắt biếc", do Thảo Tâm đảm nhận. Trước đó, cô là gương mặt quen thuộc trên truyền hình với thành tích học…

Rộn ràng lễ dựng Cây Nêu ở phố cổ Hà Nội

Nằm trong chuỗi các hoạt động thường niên đón mừng năm mới của BQL phố cổ Hà Nội, chương trình "Tết phố" tái hiện không gian tết với những nét văn…

Heerenveen không đồng ý cho Văn Hậu dự U23 châu Á

CLB Heerenveen đã từ chối lời đề nghị của HLV Park Hang-seo nên Đoàn Văn Hậu chắc chắn sẽ không thể tham dự vòng chung kết U23 châu Á 2020 tại Thái…

Nhân viên y tế trả lại của rơi, những hành động cao đẹp

Bệnh viện – nơi chẳng mấy người muốn đến bởi ở đó không chỉ có nỗi đau thân xác của người bệnh mà còn có cả những nỗi đau tinh thần của thân nhân khi…

Thua U23 Ả Rập Saudi, chủ nhà Thái Lan ‘vỡ mộng’ Olympic, công nghệ VAR gây nhiều tranh cãi

Cổ động viên Thái Lan không hài lòng với quyết định của trọng tài khi cho Ả Rập Saudi hưởng quả phạt 11m Đó là trận đấu mà “Voi…

‘Huyền thoại’ Vodka Hà Nội một thời đang ngập trong thua lỗ

Trong khi vốn điều lệ chỉ là 200 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 410 tỷ đồng thì tổng lỗ luỹ kế đến cuối năm 2019 của Halico đã lên tới 402,9 tỷ đồng.…

Kinh ngạc: Tên lửa B72 Việt Nam có thể tiêu diệt xe tăng tối tân

Sau nâng cấp, tên lửa chống tăng B72 của Việt Nam có khả năng xuyên phá 750-800mm thép đồng nhất sau khi “đập vỡ” giáp phản ứng nổ (ERA). B72 là…

Thế giới chào đón Năm mới 2020 với nhiều niềm hy vọng mới

Tạm gác lại những vấn đề còn dang dở, tất cả mọi quốc gia trên thế giới đều tạm biệt năm cũ 2019 để bước vào Năm mới 2020 với nhiều mong ước và hy…

Tiêu điểm khoa học 2020

Đổ bộ hành tinh Đỏ Năm 2020 đánh dấu bước tiến lớn trong chinh phục Hoả Tinh của loài người, có đến 3 tàu đổ bộ lên bề mặt hành tinh Đỏ. Trước tiên,…

Hoàng mai hơn trăm tuổi giá 4 tỷ đồng gây “sốt” tại chợ hoa Hà Nội

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, ở chợ hoa Xuân trên phố Phùng Hưng (Hà Nội) xuất hiện một cây hoàng mai thơm cao khoảng 7m, tán rộng 5m…

Căn cứ Nga ở Syria bị máy bay không người lái không kích

Căn cứ không quân Hmeimim của Nga ở Syria bị tấn công ngày 19-1. Ảnh: RUSSIAN MILITARY Ngày 19-1, hệ thống phòng không Nga tại căn cứ không quân…

Nga chính thức biên chế “rồng lửa sát thủ” S-350

Quân đội Nga bắt đầu biên chế tên lửa phòng không S-350 đầu tiên. Được biết hệ thống mới này sẽ phối hợp tác chiến với hệ thống S-400 và thay thế…

Mỹ không kích 5 cơ sở quân sự Lữ đoàn Hezbollah ở Iraq, Syria

Mỹ không kích 5 cơ sở quân sự của nhóm dân quân Lữ đoàn Hezbollah ở Iraq và Syria. Ảnh: SPUTNIK Mỹ vừa thực hiện một số vụ không kích nhắm vào năm…

Mỹ hy vọng Triều Tiên lựa chọn hòa bình thay vì chiến tranh

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo ngày 31/12 bày tỏ hy vọng Triều Tiên sẽ lựa chọn hòa bình thay vì chiến tranh, sau khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un

Biết bị sao chép, Nga vẫn bán vũ khí cho Trung Quốc

Cảnh báo hoặc trực diện chỉ trích Trung Quốc sao chép công nghệ quốc phòng chỉ có ý nghĩa chứng tỏ không phải Nga không biết. Nga trả giá vì bán vũ…

Điều khoản có thể khiến thỏa thuận Mỹ – Trung Giai đoạn 1 đổ vỡ

(Ảnh: Reuters) Cơ chế thực thi thỏa thuận quá đơn giản Mỹ đang tích cực nêu cao cơ chế dàn xếp bất đồng và thực thi của thỏa thuận…

22 quả tên lửa của Iran bắn trúng đích?

22 tên lửa được cho là đã nã xuống các căn cứ quân sự của Mỹ tại Iraq, khiến 80 lính Mỹ thiệt mạng, nhiều phương tiện quân sự bị thiệt hại. Cuộc…

Ukraine lại đe dọa phá hủy cầu vượt Crimea, Nga phản ứng thế nào?

Kênh truyền hình Nga Russia 24 mới đây dẫn nguồn tin từ Cơ quan An ninh Ukraine - SBU cho biết, Kiev có thể sớm tiến hành một cuộc tấn công nhằm…

Xét xử sơ thẩm 10 đại án nghiêm trọng trong năm 2020

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo T.Ư về PCTN. Ảnh: TTXVN Tham nhũng có chiều hướng thuyên giảm Ngày 15/1,…

Có gì ở Gala đón giao thừa tiêu tốn hàng chục tỷ đồng ở Trung Quốc?

Vào tối ngày 30 Tết âm lịch hàng năm, giống như Việt Nam, các đài truyền hình lớn ở Trung Quốc đều tổ chức chương trình mừng xuân,…

Báo của Triều Tiên kêu gọi xây dựng quân đội ‘bất khả xâm phạm’

Tờ Rodong Sinmun cho rằng Triều Tiên cần tăng cường sức mạnh quân sự cho tới khi Mỹ chấm dứt các chính sách thù địch. "Không có gì phải ngần ngại…

10 vụ án nghiêm trọng, phức tạp đưa ra xét xử sơ thẩm năm 2020

Sáng nay, Ban Chỉ đạo TƯ về phòng, chống tham nhũng (Ban Chỉ đạo) họp phiên thứ 17 dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng,…

Iran nóng rực: Tàu sân bay, tên lửa Mỹ và Pháp hừng hực “vào thế”

Các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ là lực lượng đột kích mạnh nhất từ hướng biển. Ảnh minh họa. Hàng không mẫu hạm Pháp áp sát …

Máy bay chở 180 người rơi tại Iran vì lỗi kỹ thuật

Chiếc Boeing 737 chở 180 người rơi không lâu sau khi cất cánh từ sân bay. Trên máy bay chở theo ít nhất 180 người trên đường tới Ukraine. Trang dữ…

Vợ cầu thủ Phan Văn Đức khoe ảnh đeo vàng kín tay sau lễ ăn hỏi

Ngay sau đám hỏi, Nhật Linh - vợ cầu thủ Phan Văn Đức thông báo tin vui ngay với mọi người. Hôm nay (21/12), đám hỏi của cặp đôi Phan Văn Đức -…

Quân đội Mỹ muốn đưa thêm lá chắn tên lửa tới Trung Đông

"Iran là đối thủ có tiềm lực, họ sở hữu khả năng tấn công và đe dọa mạng sống người Mỹ. Chúng tôi đang xem xét bổ sung các hệ thống phòng thủ tới khu…

Vương Văn Hùng phủ nhận cưỡng bức nữ sinh giao gà, nói bị ép cung

Vương Văn Hùng tại tòa sáng 27-12 - Ảnh: NAM TRẦN Vương Văn Hùng là bị cáo thứ 9 được gọi lên đứng trước bục khai báo sáng 27-12. Bị cáo này cho…

Hà Nội: “Hot girl” tham gia đường dây buôn bán ma tuý

Quá trình khám xét các đối tượng, lực lượng chức năng xác định Lê Thị Mai Khương (sinh năm 1995) có biểu hiện tẩu tán, tiêu hủy ma túy, lực lượng…

Điều kiện để U23 Việt Nam đi tiếp ở Vòng chung kết U23 châu Á

Việc chỉ có được 2 điểm sau hai trận đấu khiến cơ hội đi tiếp của U23 Việt Nam bị ảnh hưởng đáng kể. Dù vậy, thầy trò HLV Park Hang Seo vẫn nắm…

Nhan sắc đời thường của 2 hot girl trong phim ‘Mắt biếc’

Trà Long và Hồng của "Mắt biếc" đều được biết đến là những cô gái thế hệ 9X, 10X xinh đẹp, học giỏi. Đỗ Khánh Vân, sinh năm 1995,…

Cận Tết Nguyên đán, người dân Hà Nội “đổ xô” mua hoa “lạ” Trung Quốc

Hoa Trung Quốc với cái tên lạ như tuyết mai, thanh liễu, hoa hồng gai,… đang được bày bán nhiều ở Hà Nội là thông tin thu hút bạn đọc tuần qua.…

“Vết sẹo” ngang rừng và dự án bí ẩn của TQ: Mỹ nghi ngờ, Campuchia đáp trả “đừng bịa đặt”

Đường bay của Sân bay Quốc tế Dara Sakor. Ảnh: New York Times Đường bay của Sân bay Quốc tế Dara Sakor do một công ty Trung Quốc xây dựng trông…

Top 5 địa điểm check-in Noel đẹp như Châu Âu ở TP. HCM

Nhờ thờ Đức Bà, Nhà thờ Tân Định, Xóm đạo, trung tâm thương mại... là những địa điểm check-in Noel hấp dẫn ở TP. Hồ Chí Minh. Khách tham quan có cơ…

Việt Nam lên tiếng về bản đồ thềm lục địa Malaysia đệ trình lên LHQ

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng. Trước câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam liên quan đến việc Malaysia đệ…

Chào đón năm mới 2020: Tái hiện nhiều không gian Tết Việt

Năm 2020 đang đến gần, để chào đón năm mới, nhiều chương trình nghệ thuật, lễ hội được tổ chức nhằm tái hiện lại không gian Tết Việt với những nét văn…

Tin tức cập nhật

Người đàn ông Hà Nội chơi ngông, bán 3 căn nhà mua cây cảnh

Thú chơi cây cảnh của một kẻ tay ngang Sinh năm 1964, ông Nguyễn Trọng Thành (Yên Sở, Hoàng Mai) được biết đến là một trong những tay chơi cây…

‘Huyền thoại’ Vodka Hà Nội một thời đang ngập trong thua lỗ

Trong khi vốn điều lệ chỉ là 200 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 410 tỷ đồng thì tổng lỗ luỹ kế đến cuối năm 2019 của Halico đã lên tới 402,9 tỷ đồng.…

Hoàng mai hơn trăm tuổi giá 4 tỷ đồng gây “sốt” tại chợ hoa Hà Nội

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, ở chợ hoa Xuân trên phố Phùng Hưng (Hà Nội) xuất hiện một cây hoàng mai thơm cao khoảng 7m, tán rộng 5m…

Nhiều siêu thị ở Hà Nội mở cửa đến trưa 30 tết

Các siêu thị tại Hà Nội đều kéo dài thời gian mở cửa phục vụ người dân mua sắm tết Hàng hóa dồi dào, nhiều khuyến mại Từ…

Hai nữ CSGT Hà Nội trả lại ví cho người đánh rơi

Ngày 20/1, Đội CSGT số 7 (Công an TP Hà Nội) đã tiến hành trao trả tài sản bị thất lạc cho anh Phạm Thạch Hiếu (SN 1978, ở Định Công, Hoàng Mai, Hà…

Nên bỏ phong tục lì xì cho trẻ con ngày Tết?

Từ đầu tháng Chạp, cặp vợ chồng quê ở Thanh Hoá ở trọ sát bên nhà tôi đã chạy đôn chạy đáo chuẩn bị đổi tiền mới để mừng tuổi cho con cháu ở quê. Số…

Người Trung Quốc dị tật, uống nước nhiễm chì – bi kịch sau chiếc điện thoại rẻ

Ngày lẫn đêm, xe tải chở quặng kim loại từ mỏ ở thung lũng đi lên núi, về phía các lò luyện kim - chính là thủ phạm khiến mức asen trong bụi ở vùng…

Nếu Nga triển khai S-400 tới Cuba: Toàn bộ chiến đấu cơ Mỹ sẽ ra sao

S-400 Triumph (hay SA-21 Growler) là hệ thống tên lửa đất đối không cơ động do Nga nghiên cứu và phát triển. Tổ hợp tên lửa này có khả…

NÓNG: MiG-23 đánh trúng tàu chở đầy vũ khí Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya

Ảnh cắt từ clip Các chiến đấu cơ MiG-23 đã phóng tên lửa phá hủy một tàu chở đầy vũ khí có xuất xứ từ Thổ Nhĩ Kỳ ở ngoài khơi bờ…